Kadra zarządzająca · Rozstanie
Odejście menedżera: co rozliczyć i jak napisać porozumienie kończące współpracę
Menedżer często jest jednocześnie pracownikiem lub kontraktorem, członkiem zarządu i stroną osobnej umowy o zakazie konkurencji. Każdą z tych relacji kończy się inaczej.
Rozstanie z menedżerem wymaga zamknięcia kilku relacji naraz: umowy o pracę albo kontraktu B2B, funkcji w zarządzie, zakazu konkurencji i programu premiowego. Wypowiedzenie umowy nie odwołuje z zarządu, a odwołanie z zarządu nie rozwiązuje umowy. Pieniądze warto rozpisać pozycja po pozycji, a porozumienie kończące współpracę powinno wymieniać konkretne dokumenty i należności, zamiast jednym zdaniem stwierdzać „brak wzajemnych roszczeń”. Przy pracowniku takie zdanie i tak nie pozbawi go prawa do wynagrodzenia (art. 84 KP).
Trzy relacje, trzy sposoby zakończenia
| Relacja | Jak się kończy | Kto działa po stronie spółki |
|---|---|---|
| Umowa o pracę | wypowiedzenie, porozumienie stron, rozwiązanie bez wypowiedzenia | zwykle zarząd; w umowie z członkiem zarządu rada nadzorcza lub pełnomocnik zgromadzenia (art. 210 KSH) |
| Kontrakt B2B | według umowy: wypowiedzenie, porozumienie, upływ terminu | jak wyżej |
| Funkcja w zarządzie | odwołanie przez właściwy organ albo rezygnacja | zgromadzenie wspólników lub rada nadzorcza, zależnie od umowy spółki |
Najczęstszy błąd to porozumienie o rozwiązaniu umowy o pracę podpisane przez prezesa z wiceprezesem. Przy umowach z członkami zarządu spółkę reprezentuje rada nadzorcza albo pełnomocnik powołany uchwałą wspólników. Porozumienie podpisane przez niewłaściwą osobę może być podważone. Szerzej o tym w poradniku kto podpisuje umowę z członkiem zarządu.
Pieniądze: rozpisz każdą pozycję
| Pozycja | Pytania kontrolne |
|---|---|
| Wynagrodzenie do dnia odejścia | czy jest urlop do wykorzystania lub ekwiwalentu; czy zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy |
| Premia roczna | czy warunkiem jest pozostawanie w zatrudnieniu w dniu wypłaty, czy tylko za przepracowany okres; kiedy będą znane wyniki |
| Premia odroczona, opcje, udziały | co mówi regulamin programu o odejściu: „good leaver” czy „bad leaver” |
| Odszkodowanie za zakaz konkurencji | czy umowa przewiduje zakaz po ustaniu współpracy; wysokość, raty, możliwość zwolnienia |
| Odprawa | czy wynika z umowy lub przepisów; przy kontrakcie B2B tylko z umowy |
Kwoty bezsporne płać w terminie. Spór o premię nie uzasadnia wstrzymania ostatniego wynagrodzenia, a przy pracowniku potrącenia z pensji są ograniczone przepisami (art. 87–91 KP).
Premia roczna bywa najtrudniejsza, bo wynik roku znany jest dopiero kilka miesięcy po odejściu. W porozumieniu wpisz, jak i kiedy zostanie ustalona, zamiast udawać, że sprawa jest zamknięta. Zobacz też premia roczna po odejściu menedżera.
Zakaz konkurencji po odejściu
Jeśli menedżer był pracownikiem, zakaz konkurencji po ustaniu zatrudnienia wymaga odrębnej umowy na piśmie i odszkodowania nie niższego niż 25% wynagrodzenia otrzymanego przed ustaniem zatrudnienia, za okres odpowiadający okresowi zakazu (art. 101² KP). Przy kontrakcie B2B wysokość i warunki zależą od umowy.
Firma, która uzna, że zakaz nie jest już potrzebny, nie zwolni się z odszkodowania samym oświadczeniem. Potrzebny jest mechanizm przewidziany w umowie, na przykład prawo wypowiedzenia umowy o zakazie, albo porozumienie z menedżerem. Najlepiej rozstrzygnąć to w porozumieniu kończącym współpracę. Szczegóły w poradniku o zakończeniu zakazu konkurencji.
Mienie, dostępy i pełnomocnictwa
Laptop i telefon to najmniejszy problem. Większy to dostępy, które zostają po człowieku: bankowość elektroniczna, pełnomocnictwa w urzędach, konta w systemach dostawców, podpis kwalifikowany używany w imieniu spółki, prokura. Zrób listę i przypisz do każdej pozycji osobę, która potwierdzi jej zamknięcie. Prokurę i pełnomocnictwa odwołaj formalnie, a odwołanie prokury zgłoś do KRS.
Nie żądaj usunięcia wszystkich maili i plików bez procedury. Część materiałów może być potrzebna jako dowód, a menedżer powinien zwrócić dokumenty, nie je kasować. Poufność trwa niezależnie od zakazu konkurencji (art. 11 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji).
Porozumienie kończące: zapisy, które mają znaczenie
- Strony i reprezentacja. Wszystkie spółki, z którymi menedżer był związany, i osoby uprawnione do ich reprezentacji.
- Lista dokumentów. Umowy, aneksy, umowa o zakazie konkurencji, regulamin premiowy, z informacją, co się kończy, a co trwa.
- Daty. Koniec każdej relacji, termin zwrotu mienia, termin ustalenia premii.
- Płatności. Kwoty, podstawy, terminy, informacja brutto czy netto.
- Zakaz konkurencji i poufność. Czy zakaz trwa, w jakim zakresie i za jakim odszkodowaniem.
- Klauzula o roszczeniach. Precyzyjnie: których stosunków i których roszczeń dotyczy.
Z ostatnim punktem ostrożnie. Pracownik nie może zrzec się prawa do wynagrodzenia (art. 84 KP), więc ogólna klauzula „strony nie mają wzajemnych roszczeń” nie obroni firmy przed pozwem o zaległą pensję. Jeżeli porozumienie ma rozstrzygnąć spór, a strony czynią sobie wzajemne ustępstwa, jest ugodą (art. 917 KC) i warto opisać, czego dotyczył spór i co każda strona ustąpiła. Jeżeli premia ma być ustalona później, nie wpisuj, że wszystko zostało rozliczone.
Stan prawny: Kodeks pracy, art. 84, 87–91, 101¹–101³; Kodeks spółek handlowych, art. 210 i 379; Kodeks cywilny, art. 65, 353¹ i 917; ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, art. 11. Rozliczenia podatkowe i programy udziałowe wymagają osobnej analizy.
Zakres pomocy: odejście menedżera i zakaz konkurencji. Zobacz też ochrona tajemnicy przy odejściu kluczowego menedżera. Opisz sytuację, podając model współpracy i planowaną datę rozstania.